A
a

Polskie Wojska Lądowe w latach 1914-1939

Podczas I wojny światowej w szeregach armii zaborczych walczyło ok. 3,5 mln Polaków – obywateli Prus, Rosji i Austrii. Jednocześnie na terenie Austrii i Rosji powstały narodowe formacje wojskowe pod własnymi znakami, a we Francji – Armia Polska. Ponadto Niemcy utworzyły na zajętych terenach Królestwa Polskiego Polską Siłę Zbrojną (Polnische Wehrmacht). Po zakończeniu wojny rozpoczął się proces tworzenia Wojska Polskiego, które od pierwszych dni niepodległości było zaangażowane w bój o granice Rzeczypospolitej, walcząc z bolszewicką Rosją, Niemcami, Czechosłowakami, Litwinami i Ukraińcami.

W pierwszej części gabloty(4) widzimy broń, umundurowanie i wyposażenie polskich formacji wojskowych powstałych w czasie I wojnie światowej. Są tu postacie, przedstawiające ułana i dwóch piechurów Legionów Polskich oraz dwóch oficerów z „Błękitnej Armii” gen. Józefa Hallera. Na uwagę zasługują karabiny używane przez polskich żołnierzy w latach 1914-18: Lebel Mle 1886/93, Berthier Mle 1907/15, Mannlicher-Mauser Gew 88/05 i Mosin obr. 1891. Ułanka z 2 pułku ułanów Armii Wielkopolskiej i amerykański mundur M1912 ukazują umundurowanie Wojska Polskiego w czasie walk o granice niepodległej Rzeczypospolitej (5). Uzbrojenie polskich żołnierzy w tamtym czasie było bardzo zróżnicowane – zaliczały się do niego m.in. austriacki ciężki karabin maszynowy Schwarzlose M. 07/12, brytyjski lekki karabin maszynowy Lewis i austriacki karabinek powtarzalny Mannlicher M.1895. W ten ostatni uzbrojony był jeden z najlepszych pułków polskiej jazdy – 1 Pułk Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego. Na uwagę zasługuje japoński karabinek Arisaka M38 zdobyty na Rosjanach w czasie wojny 1920 roku, używany w Wojsku Polskim jako kbk wz. 05.

Kolejne dwie części gabloty (6,7) przedstawiają pokojowy okres funkcjonowania Wojska Polskiego, który związany był licznymi reorganizacjami i zmianami uzbrojenia oraz wyposażenia. Szkolenia wojskowe uzupełniały ćwiczenia sztabowe i polowe. Kurtka kaprala i mundur kapitana Ignacego Nowaka z 59 pułku piechoty to przykłady munduru wz. 36, używanego w Wojsku Polskim pod koniec lat 30. XX wieku. Wśród prezentowanego uzbrojenia zwraca uwagę niemiecki ciężki karabin maszynowy MG 08 z celownikiem Z.F. 12 na podstawie trójnożnej produkcji francuskiej (Saint-Étienne) oraz niemiecki lekki karabin maszynowy MG 08/15. Całość uzupełnia oryginalna pałatka-namiot, wsparta na karabinie Gew 98, razem z bogatą kolekcją osobistego wyposażenia polskich żołnierzy. Fugas iperytowy przypomina, że także Wojsko Polskie przygotowywało się w okresie międzywojennym do wojny chemicznej.

Follow by Email