A
a

Polskie Wojska Lądowe od 1945 roku

WOJSKO POLSKIE PO II WOJNIE ŚWIATOWEJ

Od zakończenia II wojny światowej Wojsko Polskie, wyposażone głównie w sprzęt pochodzenia radzieckiego, zmieniało się pod względem liczebności służących żołnierzy jak i wykorzystywanego uzbrojenia. W ślad za zmianami w strukturach wojska nastąpiła jego głęboka stalinizacja i ideologizacja. Powstanie NATO (1949), wojna koreańska (1950-53), utworzenie Układu Warszawskiego (1955) oraz postępujący wyścig zbrojeń spowodowały wzrost liczebności armii do 350 tys. żołnierzy. Właśnie w ramach Układu Warszawskiego żołnierze polscy uczestniczyli w 1968 roku w interwencji zbrojnej w Czechosłowacji (operacja ,,Dunaj”). Po demobilizacji i przejściu na pokojową organizację powstały okręgi wojskowe, a w listopadzie 1977r. utworzono przejściowo Dowództwo Wojsk Lądowych. Dywizje piechoty zostały przeformowane w dywizje zmechanizowane i pancerne, a całość sił zbrojnych zaczęto szkolić pod katem działania w wypadku użycia broni masowego rażenia . Od połowy lat 60. XX w. na wyposażenie Sił Zbrojnych PRL weszły rakiety, w tym również te zdolne do przenoszenia broni jądrowej.

Pierwsza gablota (20) przedstawia eksponaty z przełomu lat 40 i 50. XX wieku, gdy uzbrojenie i wyposażenie Wojska Polskiego pochodziło z czasów II wojny światowej. Obok dwóch letnich mundurów możemy obejrzeć ciężki karabin maszynowy SG 43 na podstawie kołowej i urządzenie do ładowania taśm amunicyjnych. Charakterystyczne dla tamtych czasów uzbrojenie reprezentują polskiej produkcji 7,62 mm pistolet maszynowy wz. 43 PPS, wz. 43/52 oraz szkolne granaty RG 42 i RPG 43. Zwracają uwagę przedmioty służące do pracy sztabowej i wykonywania matematycznych obliczeń przy prowadzeniu ostrzału artyleryjskiego: cięciwokątomierz służący do określania odległości na mapach, ołówki, przyrząd do wstrzeliwania wz. 1944 i suwak logarytmiczny. Warto porównać ebonitowy nieśmiertelnik z tym z czasów wojny – w jego konstrukcji nie zaszły poważne zmiany.

Kolejna część gabloty(21) zawiera unikatowy zestaw ubiorów maskujących: „Ameba,” „Pietrucha” i wzorowany na niemieckim kamuflażu „Splitertarn.” Obok można obejrzeć postać żołnierza z 6 Pomorskiej Dywizji Powietrznodesantowej, ze spadochronami: głównym D-5oraz zapasowym Z-5, uzbrojonego w 7,62 mm karabinek automatyczny AK z kolbą metalową. Wśród prezentowanego uzbrojenia wyróżnia się karabinek automatyczny AK z celownikiem noktowizyjnym NSP 2 oraz 7,62 mm ręczny karabin maszynowy RKM D wyprodukowany w Fabryce Broni w Radomiu.

Dalej (22) można obejrzeć sylwetki żołnierza w stroju ochronnym obsługi miotacza ognia LPO 50 i sapera w mundurze polowym ,,Moro’’ z kamizelką ratunkową. Poniżej 7,62 mm samopowtarzalny karabin wyborowy SWD z celownikiem optycznym PSO 1, 7,62 mm karabinek automatyczny AKM z pasywnym celownikiem noktowizyjnym NSP 3 i tłumikiem PBS 1 oraz zestaw przeciwlotniczy 9K32M „Strzała 2M.”. Ciekawostką jest kolekcja min przeciwpiechotnych, przeciwpancernych, narzutowych i przeciwtransportowych. Obok można zobaczyć hełm wz. 31/50, którego czerep pochodził od hełmu wz. 31, używanego przez polskich żołnierzy w okresie międzywojennym, a jego wyposażenie wewnętrzne i malowanie było już powojenne.

W ostatniej części (23) prezentujemy mundur pułkownika Stanisława Dzidy, żołnierza 14 pułku piechoty 6 Dywizji Piechoty, kawalera Orderu Virtuti Militari, ofiary stalinowskich prześladowań. Obok biała kurtka mundurowa wz. 51 gen. dyw. Zygmunta Huszczy, dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego oraz powojenny mundur pułkownika Wojciecha Gniadka, żołnierza 62 pułku piechoty. Na uwagę zasługuję gumowa atrapa karabinka AK i saperki przeznaczone do treningu w wojskowych systemach samoobrony, a dalej oficjalna szabla Wojska Polskiego wz. 1976. W gablocie można także zobaczyć bagnet 6H4 do karabinków AKM i AKMS, bagnet ćwiczebny wz. 85, czy nóż wz. 55. Eksponatami związanymi z codziennym życiem żołnierzy w czasie ćwiczeń są niezbędnik, racje żywnościowe i menażka wz. 31/50, wzorowana na przedwojennej menażce wz. 31.

POLIGON (LATA 60. XX WIEKU).

Po II wojnie światowej istniało duże ryzyko wybuchu konfliktu zbrojnego z użyciem broni masowego rażenia. Wojsko Polskie przygotowywało się na taką ewentualność w czasie licznych gier sztabowych i ćwiczeń polowych. 14,5 mm wielkokalibrowy przeciwlotniczy karabin maszynowy PKMZ-2 zabezpiecza punkt odkażający w czasie ćwiczeń Wojska Polskiego. Obsługa uzbrojona w 7,62 mm karabinki automatyczne AK, ubrana w stroje ochronne, OP-1 i OP-1M używa masek przeciwgazową SzM-41. Żołnierz wojsk chemicznych, uzbrojony w 9 mm pistolet maszynowy PM 63 „RAK” sprawdza teren za pomocą rentgenoradiometru DP-66M z sondą.

POLIGON (LATA 70. XX WIEKU).

Artyleria odgrywała ważna rolę w strukturach Wojska Polskiego. Obok armat, haubic i haubicoarmat polscy żołnierze wykorzystywali także działa bezodrzutowe, które dzięki małej masie i niewielkim rozmiarom zapewniały bezpośrednie wsparcie żołnierzom na polu walki. Obsługa 82 mm działa bezodrzutowego B-10 w czasie wykonywania strzelań poligonowych. Żołnierze w mundurach wz. 68 „Moro,” z hełmami wz. 67 i maskami przeciwgazowymi MP-4 w torbach. Dowódca uzbrojony w 7,62 mm karabinek automatyczny AKMS, a ładowniczy i celowniczy w 7,62 mm karabinek AK z kolbą metalową.

POLSKIE WOJSKA PANCERNE I ZMECHANIZOWANE PO II WOJNIE ŚWIATOWEJ

W Wojsku Polskim po II wojnie światowej zaszło wiele zmian. Doskonale można to zaobserwować na przykładzie broni pancernej. Polscy czołgiści używali początkowo T-34/85, by przesiąść się do T-55, T-72, a w ostatnich latach PT-91 i niemieckich Leopardów 2A4. Dywizje piechoty zostały przekształcone w zmechanizowane, a ich podstawowym pojazdem stał się BWP-1.

W gablocie (24) zaprezentowano ewolucje mundurów czołgistów: od szewiotowych, przez skórzane, aż po drelichowe. W kolekcji pocisków czołgowych znajdują się różne typy nabojów zespolonych, używanych przez polskich czołgistów. Wśród nich wyróżnia się kształtem pocisk kumulacyjny BK-14M kaliber 125 mm do czołgu T-72. Uzbrojenie pokładowe reprezentują czołgowe 7,62 mm karabiny maszynowe DT i PKT z elektrospustem. Obok można dostrzec 9 mm pistolet maszynowy PM 63 „RAK,” używany przez załogi polskich pojazdów pancernych.

W kolejnej (25) części gabloty możemy obejrzeć zmiany zachodzące w umundurowaniu żołnierzy piechoty zmechanizowanej. Żołnierz uzbrojony w 7,62 mm karabinek AK ma na sobie mundur polowy wz. 61 w kamuflażu „Deszczyk” Obok żołnierz w mundurze polowym wz. 123 w kamuflażu „Puma”, uzbrojony w polskiej konstrukcji 5,45 mm karabinek automatyczny wz. 88 „Tantal”. Na końcu prezentujemy ubiór żołnierza z początku lat 90. XX wieku – mundur polowy wz. 127A w kamuflażu „Pantera” i kurtkę zimową w kamuflażu „Moro.” Wśród przedstawionych eksponatów warto wyróżnić 7,62 mm karabinek automatyczny AKM z podwieszonym 40 mm granatnikiem wz. 74 Pallad, a także wybór przeciwpancernych pocisków kierowanych, używanych przez Wojsko Polskie (9M14 „Malutka”, 9K115 „Metys” i 9K111 „Fagot”).

WOJSKA LĄDOWE PO 1989 ROKU

Zmiany zachodzące w Polsce po 1989 roku objęły także Wojska Lądowe. Po czasie redukcji i reorganizacji nastąpiło uzawodowienie armii, w wyniku którego zwiększył się jej potencjał bojowy. W gablocie (26) oprócz umundurowania używanego obecnie przez Wojsko Polskie prezentujemy także 5,56 karabinek automatyczny wz. 96 „Mini Beryl” z celownikiem holograficznym HWS, który jest wykorzystywany nie tylko na ćwiczeniach, ale także w czasie misji stabilizacyjnych. Obok można obejrzeć kalkulator artyleryjski UKART oraz przekroje pocisków stosowanych w moździerzu polskiej produkcji LM-60D. Ozdobą tej części ekspozycji jest kolekcja granatników używanych przez polskich żołnierzy po II wojnie światowej. Obok bezodrzutowego granatnika przeciwpancernego PC 100 („Pancerzownica 100m”) – polskiej kopi niemieckiego granatnika przeciwpancernego Panzerfaust 100, można obejrzeć ręczne granatniki przeciwpancerne RPG-2, RPG-7 i jednorazowy ręczny granatnik przeciwpancerny RPG-76 „Komar”.

UDZIAŁ ŻOŁNIERZY WOJSKA POLSKIEGO W MISJACH POKOJOWYCH I STABILIZACYJNYCH

Od 1953 roku Polacy nieprzerwanie służą pod flagą ONZ w najbardziej zapalnych rejonach Afryki, Azji i Europy. Dotąd żołnierze Wojsk Lądowych uczestniczyli – bądź nadal uczestniczą – w przeszło 80 misjach pokojowych, obserwacyjnych, szkoleniowych, policyjnych i humanitarnych. Od 2003 roku weszli w skład koalicji antyterrorystycznej w Iraku i Afganistanie.

Gablotę (27) otwierają dwa mundury polskich żołnierzy z misji ONZ w Syrii. Można w niej także obejrzeć różnorakie nakrycia głów żołnierzy – od beretów po hełmy – pochodzące z rozmaitych misji pokojowych. Wśród nich wyróżnia się powszechnie używany ze względu na małą wagę wkład amerykańskiego hełmu M1 w barwach ONZ. Pewne wyobrażenie o niebezpieczeństwach, grożących uczestnikom misji pokojowych na bliskim wschodzie dają pozostałości działań bojowych: fragment rakiety BM-21 wystrzelonej z improwizowanej wyrzutni oraz fragment improwizowanego ładunku wybuchowego, znalezione przez polskich żołnierzy UNIFIL w Libanie.

Druga część gabloty (28) ukazuje umundurowanie z późniejszych misji zagranicznych Wojska Polskiego. Można tu obejrzeć mundur żołnierza polskiego kontyngentu ONZ w Bośni i Hercegowinie w kamuflażu wz. 93 „Pantera”, mundur wz. 124Z chor. sztab. Piotra Ochocińskiego używany podczas XXV zmiany KFOR w Kosowie, mundur kaprala Michała Sobieralskiego z 18 batalionu powietrznodesantowego, używany podczas V zmiany Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Afganistanie oraz mundur polski wz. 124 z oznaką rozpoznawczą II zmiany w Iraku. Interesującym eksponatem jest słynna talia kart przedstawiająca Sadama Hussaina i jego najbliższych współpracowników, wykorzystywana przez żołnierzy alianckich do szybkiej identyfikacji poszukiwanych osób. Obok można obejrzeć wyposażenie polskich żołnierzy, biorących udział w misjach stabilizacyjnych: szelki oporządzeniowe wz. 988/MON, popularnie, od nazwy producenta nazywane „Lubawa”, oraz polską kamizelkę kuloodporną OLV ostrzelaną z karabinka AKM.

Misje zagraniczne

BITWA O CITY HALL W KARBALI (3-6 KWIETNIA 2004 ROKU).

W 2003 roku Polska przyłączyła się do koalicji międzynarodowej, która obaliła Sadama Hussaina, a następnie wykonywała misję stabilizacyjną w Iraku. 3 kwietnia 2004 roku rebelianci zaatakowali polskich i bułgarskich żołnierzy w City Hall (ratuszu) w Karbali. Przez trzy dni trwały zaciekłe walki, ale wszystkie szturmy zostały krwawo odparte. Polscy żołnierze nie ponieśli w czasie tej bitwy żadnych strat.

EKSPONATY ZAPREZENTOWANE NA WYSTAWIE POCHODZĄ ZE ZBIORÓW

  1. Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy
  2. Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie
  3. Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy
  4. Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi w Grudziądzu
  5. Muzeum Okręgowego im. Stanisława Staszica w Pile
  6. RADMOR S.A
  7. Muzeum Ziemi Nadnoteckiej w Trzciance
  8. Instytutu i Muzeum Historii Wojskowej Węgier
  9. Muzeum Miejskie Wrocławia
  10. Publicznej Szkoły Podstawowej w Lipinkach
  11. Piotra Ochocińskiego
  12. Muzeum Ziemi Czarnkowskiej

IKONOGRAFIA ZAPREZENTOWANA NA WYSTAWIE POCHODZI ZE ZBIORÓW

  1. Muzeum Wojsk Lądowych w Bydgoszczy
  2. Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie
  3. Muzeum Narodowego w Warszawie
  4. Narodowego Archiwum Cyfrowego
  5. Fundacji Ośrodka „Karta”
  6. Zespołu Reporterskiego Dowództwa Operacyjnego Sił Zbrojnych „Combat Camera”
  7. Roberta Grochowskiego

Follow by Email